Novi Sad koji tvrđava ne pokriva
Sinagoga koja je sad koncertna dvorana, umetnička kolonija u samoj tvrđavi i najveća pravoslavna crkva u gradu — tri mesta koja pet glavnih znamenitosti ne pominju.
- Sinagoga
- Sagrađena 1905–1909
- Umetnička kolonija
- Na tvrđavi od 1952
- Almaška crkva
- Najveća pravoslavna crkva u gradu
Pet glavnih znamenitosti drži tvrđava i centar; ova tri mesta ostaju kad se to obiđe. Sinagoga iz 1909. više nije verski objekat nego koncertna dvorana, u samoj tvrđavi od 1952. radi kolonija umetničkih ateljea, a Almaška crkva je najveća pravoslavna crkva u gradu, van uobičajene rute ka reci.
Sinagoga — koncertna dvorana od 2012
Mađarski arhitekta Lipot Baumhorn je sinagogu podigao između 1905. i 1909, u mađarskom secesijskom stilu, sa kupolom visokom 40 metara i mestom za 900 vernika. Zajednica ju je koristila za bogosluženje do sredine šezdesetih godina prošlog veka; od 2012. je koncertna dvorana, uglavnom za programe Muzičke omladine Novog Sada, čija akustika i unutrašnjost privlače i publiku koja inače ne ide na koncerte klasične muzike. Ulazi se na koncert — zgrada van termina nije otvorena za razgledanje.
Umetnička kolonija na tvrđavi
Iznad podzemnih galerija, u prostorima same tvrđave, od 1952. radi umetnička kolonija koju je osnovao vajar Jovan Soldatović. Kroz sedamdesetak godina je kroz osamdesetak ateljea prošlo skoro četiri stotine slikara, vajara i grafičara; jedan od njih, Atelje 61, osnovan 1961, danas je jedina galerija tapiserije te vrste na ovom delu Balkana. Ateljei se ne obilaze kao muzej sa fiksnim radnim vremenom — vrata su otvorena kad umetnik radi unutra.
Almaška crkva — najveća u gradu
Crkva Svetih tri jerarha, koju svi zovu Almaška po starom srpskom naselju iz kog je nastala, najveća je pravoslavna crkva u Novom Sadu. Sadašnja zgrada je podignuta između 1797. i 1808, u ranom klasicizmu, sa masivnim zvonikom na zapadnoj fasadi; ikonostas i zidno slikarstvo su rad Arsenija Teodorovića. Nalazi se desetak minuta hoda od Trga slobode, u pravcu suprotnom od Dunavske, pa je van rute kojom većina posetilaca ide ka reci.
Pitanja pre puta
Kratki odgovori na ono što se najčešće pita pre polaska.
Može li se sinagoga obići bez koncerta?
Ne praktično — otvorena je na programima Muzičke omladine Novog Sada, van njih nije dostupna za razgledanje.
Mogu li se ateljei na tvrđavi posetiti?
Da, ali bez fiksnog rasporeda — vrata su otvorena kad umetnik radi unutra, ne kao u muzeju.
Gde je Almaška crkva u odnosu na centar?
Desetak minuta hoda od Trga slobode, u suprotnom pravcu od Dunavske i reke.
Kreni u Novi Sad
Odavde dalje
Gde i šta se jede u Novom Sadu
→Riblja čorba iz kotlića, perkelt i štrudla sa makom — i salaš, gde je ručak ceo program.
Sremski Karlovci · 9 km
→Mir iz 1699, gimnazija iz 1791. i bermet iz porodičnih podruma
Koliko ti Novi Sad odgovara?
→Šest pitanja, i dobiješ procenat i mesta koja ti liče.
Prvi red za sledeće putovanje
Ostavi mejl i javimo ti se kad izađe nova destinacija ili priča.